Winkeltijdenwet uitgelegd: wat mag op zondag en feestdagen
Door de redactie van Koopzondagen Vandaag. Bijgewerkt 14 november 2026.
In het kort
- De Winkeltijdenwet verbiedt winkelopening op zondag, op Nieuwjaarsdag, Tweede Paasdag, Hemelvaartsdag, Tweede Pinksterdag en beide Kerstdagen, en op werkdagen vóór 06:00 en na 22:00 uur.
- Sinds 1 juli 2013 beslist de gemeenteraad zelf of en hoe hij van die verboden vrijstelt; daardoor verschilt het regime per gemeente, van elke zondag open tot een handvol aangewezen koopzondagen.
- Op Goede Vrijdag, 4 mei en 24 december moeten winkels in heel Nederland vanaf 19:00 uur dicht; die regel kan een gemeente niet opheffen.
Wat verbiedt de Winkeltijdenwet precies?
Artikel 2 van de wet noemt drie verboden. Een winkel mag niet open zijn op zondag, niet op de feestdagen Nieuwjaarsdag, Tweede Paasdag, Hemelvaartsdag, Tweede Pinksterdag, Eerste en Tweede Kerstdag, en niet op werkdagen vóór 06:00 of na 22:00 uur. Daarnaast geldt een avondsluiting vanaf 19:00 uur op Goede Vrijdag, 4 mei (Dodenherdenking) en 24 december. Eerste Paasdag en Eerste Pinksterdag staan niet apart in de lijst: dat zijn zondagen, en die vallen onder het zondagsverbod.
Het woord "koopzondag" komt in de wet niet voor. Een koopzondag is simpelweg een zondag waarop een gemeente het verbod heeft opgeheven. Of een winkel dan ook open is, beslist de ondernemer.
Waarom verschilt het per gemeente?
Tot 2013 mocht een gemeente hoogstens twaalf koopzondagen per jaar aanwijzen, tenzij ze een beroep deed op toerisme. Met de wetswijziging van 1 juli 2013 verdween die begrenzing: de gemeenteraad bepaalt sindsdien zelf of hij vrijstelling geeft, voor welke dagen, welke uren en welke gebieden. Dat legt elke gemeente vast in een winkeltijdenverordening. In de praktijk zijn daardoor vier soorten regimes ontstaan.
| Regime | Wat het betekent |
|---|---|
| Algemene vrijstelling | Elke zondag en feestdag mag open, meestal binnen een tijdvak zoals 12:00 tot 18:00 of 06:00 tot 22:00 uur. |
| Aanwijzing | Het college wijst per jaar een aantal koopzondagen aan, vaak met een maximum in de verordening. |
| Per gebied | Het centrum heeft een vrijstelling, de rest van de gemeente aangewezen dagen, of andersom. |
| Geen vrijstelling | Winkels blijven op zondag dicht; alleen landelijke uitzonderingen en incidentele ontheffingen gelden. |
Welke winkels mogen altijd open?
Het Vrijstellingenbesluit Winkeltijdenwet regelt landelijke uitzonderingen die geen gemeentebesluit nodig hebben: apotheken, winkels op stations, luchthavens en campings, tankstations, bloemenstalletjes bij begraafplaatsen en musea. Avondwinkels en nachtwinkels werken met een ontheffing van het college. Supermarkten vallen niet onder een landelijke uitzondering, maar krijgen van veel gemeenten een eigen, ruimere vrijstelling.
Hoe vind je de regel van jouw gemeente?
Elke geldende verordening staat in de Centrale Voorziening Decentrale Regelgeving (CVDR) van overheid.nl, meestal onder de titel "Verordening winkeltijden" of "Winkeltijdenverordening". Wij lezen die verordeningen voor alle gemeenten en tonen per plaats het regime, het tijdvak en de link naar de tekst. Zoek je plaats op de homepage of bekijk de regels per gemeente via de provinciepagina's.
Wat verandert er niet, ook niet met een vrijstelling?
Drie dingen blijven landelijk: de avondsluiting op Goede Vrijdag, 4 mei en 24 december vanaf 19:00 uur, het nachtverbod op werkdagen tussen 22:00 en 06:00 uur (behalve met ontheffing), en de regel dat een vrijstelling een recht is en geen plicht. Een winkelier die op zondag dicht wil blijven, mag dat altijd.